Zespół metaboliczny, otyłość

Personalizacja leczenia otyłości: porównanie w warunkach rzeczywistych diety ketogenicznej o bardzo niskiej zawartości kalorii z dietą ketogeniczną śródziemnomorską opartą na pełnowartościowej żywności

W tym prospektywnym badaniu z udziałem rzeczywistych pacjentów porównano dwa podejścia ketogeniczne w leczeniu otyłości: dietę ketogeniczną o bardzo niskiej kaloryczności (VLCKD) z wykorzystaniem zamienników posiłków oraz śródziemnomorską dietę ketogeniczną opartą na pełnowartościowej żywności (MedKD). Celem badania było ustalenie, czy MedKD może przynieść porównywalną utratę wagi i poprawę metabolizmu jak VLCKD w ciągu 3 miesięcy.

W badaniu nierandomizowanym, opartym na preferencjach, odzwierciedlającym rutynową praktykę kliniczną, wzięło udział łącznie 62 dorosłych z otyłością. Badanie ukończyło 55 uczestników (27 z VLCKD, 28 z MedKD). Głównym punktem końcowym była procentowa utrata masy ciała, a drugorzędnymi punktami końcowymi były: obwód talii, insulinooporność (HOMA-IR), profil lipidowy, funkcja nerek i tolerancja.

Dieta VLCKD dostarczała około 600–800 kalorii dziennie, głównie poprzez zamienniki posiłków o bardzo niskim spożyciu węglowodanów (≤50 g/dzień), umiarkowanej zawartości białka i ograniczonej zawartości tłuszczu. Natomiast dieta MedKD opierała się na pełnowartościowej żywności o umiarkowanym spożyciu kalorii, wynoszącym około 1200–1500 kcal/dzień, z zachowaniem ograniczenia węglowodanów (<50 g/dzień), a jednocześnie kładła nacisk na produkty śródziemnomorskie, takie jak oliwa z oliwek, ryby, jaja, orzechy i warzywa nieskrobiowe.

Obie interwencje przyniosły znaczną i porównywalną utratę masy ciała oraz poprawę metabolizmu. Pomimo różnic w spożyciu kalorii i składzie diety, wyniki były zasadniczo podobne. Co istotne, grupa MedKD miała gorsze wyjściowe profile metaboliczne – w tym wyższą insulinooporność, poziom trójglicerydów i częstsze występowanie cukrzycy – co mogło mieć wpływ na skalę obserwowanej poprawy.

Wyniki / Kluczowe ustalenia

Utrata wagi i antropometria

• Obie grupy osiągnęły średnią utratę masy ciała wynoszącą około 15 kg (33 funtów), co stanowiło około 15% redukcję masy ciała
• W obu grupach zaobserwowano istotne zmniejszenie wskaźnika BMI, obwodu talii i stosunku obwodu talii do wzrostu, bez istotnych różnic między grupami

Kontrola glikemii i insulinooporność

• W obu grupach stężenie glukozy na czczo spadło
• W obu grupach nastąpiła znacząca poprawa wskaźnika HOMA-IR
• W grupie MedKD zaobserwowano większą redukcję wskaźnika HOMA-IR

Profil lipidowy

• W obu grupach zaobserwowano znaczący spadek stężenia trójglicerydów
• Poziom cholesterolu LDL spadł nieznacznie, natomiast HDL pozostał stabilny (MedKD) lub nieznacznie spadł (VLCKD)

Markery nerkowe i wątrobowe

• Stężenie kreatyniny w surowicy zmniejszyło się u pacjentów z VLCKD i nieznacznie wzrosło u pacjentów z MedKD (w granicach normy)
• W obu grupach zaobserwowano podobną poprawę enzymów wątrobowych i elektrolitów

Tolerancja i bezpieczeństwo

• Nie zgłoszono żadnych poważnych zdarzeń niepożądanych
• Łagodne objawy żołądkowo-jelitowe były przejściowe i porównywalne między grupami

Wniosek

W ciągu 3 miesięcy, dieta ketogeniczna śródziemnomorska oparta na pełnowartościowych produktach z umiarkowaną redukcją kalorii przyniosła utratę wagi i poprawę metabolizmu porównywalną z dietą ketogeniczną o bardzo niskiej kaloryczności. Odkrycia te potwierdzają, że MedKDa jest elastyczną i wykonalną alternatywą dla VLCKD i podkreślają rolę spersonalizowanych strategii dietetycznych w leczeniu otyłości.