Rak

Dieta ketogeniczna o bardzo niskiej zawartości węglowodanów u kobiet z rakiem endometrium i nadwagą, które nie były wcześniej leczone: randomizowane badanie wykonalności

Rak endometrium jest silnie związany z otyłością, insulinoopornością i hiperinsulinemią. Ponad 90% guzów endometrium wykazuje zaburzenia w szlaku sygnałowym PI3K, który promuje wzrost i proliferację komórek i może być aktywowany przez insulinę i insulinopodobny czynnik wzrostu 1 (IGF-1). Ponieważ diety ketogeniczne o bardzo niskiej zawartości węglowodanów (VLCD) mogą znacząco obniżyć poziom insuliny we krwi, naukowcy zbadali, czy dieta ketogeniczna może być bezpiecznie stosowana u kobiet z nowo zdiagnozowanym rakiem endometrium i czy może wpływać na biomarkery metaboliczne i związane z nowotworem.

W tym wieloośrodkowym, randomizowanym, kontrolowanym badaniu wykonalności wzięło udział 19 kobiet z nadwagą lub otyłością i nieleczonym wcześniej rakiem endometrium. Uczestniczki zostały przydzielone losowo w stosunku 2:1 do grupy stosującej dietę VLCD lub standardową dietę w okresie 3–4 tygodni między diagnozą a leczeniem chirurgicznym.

Badanie ukończyło piętnaście kobiet. Grupa VLCD otrzymywała indywidualnie dobrane, eukaloryczne posiłki, opracowane tak, aby dostarczać około 87% kalorii z tłuszczu, 9% z białka i 6% z węglowodanów. Uczestniczki stosowały dietę średnio przez 26 dni i spotykały się co tydzień z dietetykiem prowadzącym badanie. Przestrzeganie zaleceń oceniano na podstawie skompletowania posiłków oraz pomiaru stężenia β-hydroksybutyratu (BHB) we krwi.

Wyniki/kluczowe ustalenia

Wykonalność i tolerancja:

• Uczestnicy spożyli 91 ± 4% dostarczonych posiłków.
• Całkowity wskaźnik odejść wyniósł 21%, co jest wartością poniżej zakładanego progu wykonalności.
• Żaden z uczestników nie wycofał się z powodu niemożności przestrzegania diety.
• Nie wystąpiły żadne zdarzenia niepożądane 3. ani 4. stopnia.

Ketoza odżywcza:

• U wszystkich uczestników badania VLCD w ciągu 3–4 dni pojawiły się ketony w moczu.
• Średnie stężenie BHB w osoczu osiągnęło około 1.9 mmol/l w pierwszym tygodniu i pozostało podwyższone przez cały okres interwencji.

Masa ciała i wyniki metaboliczne:

• Masa ciała zmniejszyła się o 5.5 ± 0.8%.
• Stężenie glukozy na czczo spadło o 22 ± 6%.
• Stężenie insuliny na czczo spadło o 60 ± 4%.
• Stwierdzono również zmniejszenie stężenia HbA1c, peptydu C, IGF-1 i leptyny.

Wyniki dotyczące lipidów:

• Całkowity cholesterol wzrósł o 6 ± 3%.
• Cholesterol LDL wzrósł o 18 ± 9%.
• Stężenie trójglicerydów miało tendencję spadkową.
• Poziom cholesterolu HDL pozostał niezmieniony.

Sygnalizacja nowotworowa i markery immunologiczne:

• Sygnalizacja PI3K guza (p-AKT) znacząco spadła w grupie VLCD.
• Sekwencjonowanie RNA wykazało wzbogacenie szlaków fosforylacji oksydacyjnej, metabolizmu kwasów tłuszczowych i odpowiedzi na interferon-α.
• Analiza ekspresji genów sugeruje zwiększoną aktywność limfocytów T CD8⁺.
• Immunohistochemia potwierdziła większą infiltrację komórek T CD8⁺ na marginesie guza.

Autorzy doszli do wniosku, że dieta ketogeniczna o bardzo niskiej zawartości węglowodanów jest wykonalna, bezpieczna i wysoce skuteczna w obniżaniu poziomu insuliny u kobiet z rakiem endometrium. Interwencja spowodowała również mierzalne zmiany w sygnalizacji nowotworowej i szlakach immunologicznych w stosunkowo krótkim czasie. Ponieważ jednak było to niewielkie badanie wykonalności z krótkim okresem interwencji, wyniki należy traktować jako wstępne i generujące hipotezy. Konieczne są większe badania kliniczne, aby ustalić, czy te zmiany metaboliczne i immunologiczne przekładają się na poprawę wyników leczenia raka.