Układ mięśniowo-szkieletowy, Neurologia

Dieta postna, ketogeniczna i przeciwzapalna w stwardnieniu rozsianym: randomizowane badanie kontrolowane z 18-miesięcznym okresem obserwacji

W randomizowanym badaniu kontrolowanym zbadano wpływ diety postnej (FD) i diety ketogenicznej (KD) w porównaniu ze standardową zdrową dietą (SD) u osób z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego (SM), przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, która atakuje ośrodkowy układ nerwowy i może prowadzić do postępującej niepełnosprawności neurologicznej.

W badaniu wzięło udział 105 uczestników, których monitorowano przez 18 miesięcy. Pierwszorzędowym punktem końcowym była liczba nowych zmian w mózgu w obrazach T2-zależnych obserwowanych w MRI. Drugorzędne punkty końcowe obejmowały markery neurodegeneracji, funkcje poznawcze, objawy depresji oraz zdrowie kardiometaboliczne.

Uczestników przydzielono losowo do jednej z trzech grup dietetycznych:

• Dieta standardowa (SD): Dieta oparta na roślinach, przeciwzapalna, bez ograniczania kalorii.
• Dieta postna (FD): W tym 7-dniowe posty co 6 miesięcy i codzienne ograniczone czasowo posiłki (harmonogram 14:10) sześć dni w tygodniu.
• Dieta ketogeniczna (KD): Dieta niskowęglowodanowa (<40 g/dzień), wysokotłuszczowa (70–80% energii), z naciskiem na tłuszcze roślinne. Uczestnicy mogli stopniowo zwiększać spożycie węglowodanów do 40–50 g/dzień, jeśli utrzymywali ketozę żywieniową (≥0.5 mmol/l beta-hydroksybutyranu), monitorowaną domowymi glukometrami ketonowymi.

Wszyscy uczestnicy korzystali z poradnictwa grupowego, a przestrzeganie zaleceń monitorowano na podstawie obecności na sesjach i specyficznych dla diety biomarkerów.

Kluczowe wnioski:

• Nie stwierdzono istotnych różnic w liczbie nowych zmian w obrazie MRI pomiędzy grupami po 18 miesiącach.
• Grupa KD odnotowała poprawę wyników w zakresie przetwarzania poznawczego (+3.7 punktu w Teście Symboli i Cyfr).
• W grupie FD stwierdzono zmniejszenie stężenia łańcuchów lekkich neurofilamentów w surowicy po 9 miesiącach, co wskazuje na mniejsze uszkodzenia aksonów. W grupie FD zaobserwowano również 22% redukcję objawów depresji.
• Po 9 miesiącach we wszystkich grupach zaobserwowano utratę masy ciała: KD (–8.4 funta / 3.8 kg), FD (–6.2 funta / 2.8 kg), SD (–4.4 funta / 2.0 kg).
• W grupie KD zaobserwowano zmniejszenie obwodu talii (–1.2 cala / 3 cm), niższe stężenie leptyny, wyższe stężenie adiponektyny i niższe stężenie trójglicerydów.
• Ciśnienie rozkurczowe spadło we wszystkich grupach
• Wszystkie diety były bezpieczne; FD charakteryzowała się najwyższym wskaźnikiem przestrzegania zaleceń (100%), a KD najniższym (77%) po 18 miesiącach.

Chociaż nie zaobserwowano wpływu na nowe zmiany w mózgu, dieta ketogeniczna i post wykazały potencjalne korzyści w zakresie neurodegeneracji, nastroju, funkcji poznawczych i zdrowia kardiometabolicznego, co potwierdza ich rolę jako uzupełniających się strategii w leczeniu rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego.