Cukrzyca, Endokrynologia

Szerokie spektrum efektów redukcji węglowodanów na mediatory zapalne i odpornościowe w cukrzycy typu 2

W niniejszym badaniu przeanalizowano długoterminowy wpływ redukcji węglowodanów z ketozą żywieniową na markery zapalne i immunologiczne u dorosłych z cukrzycą typu 2 (T2D) i stanem przedcukrzycowym. Przewlekły stan zapalny o niskim nasileniu jest uważany za główny czynnik przyczyniający się do insulinooporności, dysfunkcji komórek β, chorób sercowo-naczyniowych i powikłań cukrzycowych. Chociaż wiadomo, że interwencje ketogeniczne o niskiej zawartości węglowodanów poprawiają kontrolę glikemii i masę ciała, ich szerszy wpływ na szlaki immunologiczne i zapalne jest mniej jasny.

Naukowcy przeprowadzili analizę post-hoc uczestników biorących udział w dwuletniej interwencji w ramach opieki ciągłej (CCI), kładąc nacisk na ograniczenie węglowodanów w stopniu wystarczającym do utrzymania ketozy odżywczej (β-hydroksybutyrat 0.5–3.0 mmol/l).

W badaniu wzięło udział 195 dorosłych z cukrzycą typu 2 i 89 osób ze stanem przedcukrzycowym w grupie interwencyjnej, w porównaniu z 63 dorosłymi z cukrzycą typu 2 otrzymującymi standardową opiekę. Uczestnicy programu CCI otrzymali zdalny nadzór medyczny, porady żywieniowe i wsparcie behawioralne od swojego zespołu opiekuńczego, a spożycie węglowodanów było ograniczone do 30–50 gramów lub mniej dziennie.

Pobrano próbki krwi na początku badania, po 1 roku i po 2 latach, aby ocenić stężenie cytokin zapalnych, cząsteczek adhezyjnych, hsCRP i wskaźniki stanu zapalnego określone na podstawie morfologii krwi.

Efekty

• U uczestników z cukrzycą typu 2 poddanych interwencji ketogenicznej 19 z 21 markerów zapalnych i immunologicznych zmniejszyło się po roku, przy czym większość poprawy utrzymywała się przez 2 lata.
• W porównaniu z wartością wyjściową, istotne zmniejszenie wskaźnika CCI po 1 roku obejmowało hsCRP (-32.1%), liczbę białych krwinek (-9.7%), IL-6 (-18.6%), IL-18 (-13.8%), IL-1β (-13.8%), TNF-α (-13.4%), E-selektynę (-29.6%), VEGF-A (-12.8%), wskaźnik ogólnoustrojowego stanu zapalnego (SII; -14.1%) i wskaźnik ogólnoustrojowej odpowiedzi zapalnej (SIRI; -12.6%).
• U uczestników badania CCI ze stanem przedcukrzycowym zaobserwowano również obniżenie markerów stanu zapalnego, chociaż poprawa była generalnie mniejsza niż w grupie z cukrzycą typu 2. Natomiast w grupie objętej standardową opieką zaobserwowano niewielką lub żadną poprawę w miarę upływu czasu.
• Wyższe stężenie β-hydroksybutyratu (BHB) we krwi, odzwierciedlające większą ketozę żywieniową, było niezależnie związane ze zmniejszeniem liczby białych krwinek, ICAM-1, VEGF-A i SII. Większa utrata masy ciała była niezależnie związana ze zmniejszeniem stężenia IL-6, IL-18, IL-1β, TNF-α i IL-8.
• Poprawa kilku markerów zapalnych, zwłaszcza IL-18, IL-6 i IL-1β, wiązała się z lepszą kontrolą glikemii i lepszymi wynikami leczenia insulinooporności.

Autorzy doszli do wniosku, że dobrze sformułowana interwencja ketogeniczna wywołała szerokie i długotrwałe działanie przeciwzapalne wykraczające poza samo obniżenie poziomu glukozy. Odkrycia sugerują, że ketoza żywieniowa i ograniczenie węglowodanów mogą poprawić wiele szlaków zapalnych zaangażowanych w progresję i powikłania cukrzycy typu 2, potencjalnie poprzez hamowanie sygnalizacji inflamasomu NLRP3 i NF-κB. Badanie podkreśla również, że zarówno ketoza, jak i utrata masy ciała wydają się niezależnie przyczyniać do tych usprawnień immunometabolicznych.