Wytyczne żywieniowe dla Amerykanów (DGA) na lata 2025–2030 stanowią istotną zmianę w krajowych priorytetach żywieniowych. Po raz pierwszy kładą nacisk na prawdziwą żywność i wzywają do znacznego ograniczenia spożycia produktów ultraprzetworzonych, wytwarzanych z rafinowanych węglowodanów, dodanych cukrów i olejów przemysłowych. Chociaż Wytyczne ewoluowały, Ustawa o Gospodarstwach Rolnych (Farm Bill) – największa ustawa dotycząca żywności i rolnictwa w kraju – wciąż nie nadąża za zmianami. Ustawa o Gospodarstwach Rolnych z 2018 roku pozostaje w mocy z tymczasowymi przedłużeniami, które obecnie obowiązują do 30 września 2026 roku.
Ustawa o gospodarstwach rolnych odgrywa istotną rolę w kształtowaniu tego, co uprawiamy, jak to przetwarzamy i ostatecznie, co trafia na nasze talerze. W obliczu rosnącej liczby chorób dietozależnych i ponownego zainteresowania zdrowiem metabolicznym, nadszedł kluczowy moment, aby zadać sobie pytanie, czy obecne dotacje dla rolnictwa są zgodne ze zdrowiem publicznym – a jeśli nie, to jak możemy to zmienić.
Rozdźwięk między tym, co uprawiamy, a tym, czego potrzebujemy
Przez dziesięciolecia amerykańskie dotacje rolne wspierały głównie uprawy towarowe, takie jak kukurydza, pszenica i soja – z których większość jest wykorzystywana do produkcji przetworzonych składników spożywczych, biopaliw i niedrogich pasz dla zwierząt. Polityka ta przyczyniła się również do wzrostu skoncentrowanej, przemysłowej produkcji mięsa i nabiału, podczas gdy żywność bogata w składniki odżywcze, obecnie podkreślana w federalnych zaleceniach żywieniowych – w tym warzywa, owoce, orzechy i nasiona – otrzymuje stosunkowo niewielkie wsparcie.
Ta nierównowaga zniekształciła ceny żywności w sposób, który bezpośrednio wpływa na zdrowie publiczne. Surowce do produkcji żywności ultraprzetworzonej pozostają sztucznie tanie, podczas gdy wiele produktów pełnowartościowych pozostaje drogich i trudniej dostępnych, szczególnie dla społeczności o niższych dochodach. Dostosowanie polityki rolnej do obecnych wytycznych żywieniowych to nie tylko kwestia spójności; to kluczowa szansa na poprawę zdrowia metabolicznego i obniżenie długoterminowych kosztów opieki zdrowotnej.
Dowody wskazują, że dieta bogata w żywność pochodzącą z dotowanych upraw wiąże się ze zwiększonym ryzykiem kardiometabolicznym, w tym otyłością, nadciśnieniem tętniczym, podwyższonym poziomem glukozy we krwi i niekorzystnym profilem lipidowym. Dalsze badania sugerują, że dotacje te przyczyniły się do obniżenia cen i zwiększenia dostępności wysokoenergetycznej, ubogiej w składniki odżywcze żywności, co przyczyniło się do wzrostu wskaźników otyłości i chorób przewlekłych w populacji.
Jeśli Wytyczne Żywieniowe mają służyć jako wzór dla krajowego systemu żywienia, to Ustawa o Rolnictwie jest narzędziem, które decyduje o tym, czy te zalecenia są możliwe do osiągnięcia w życiu codziennym. Obecnie te dwa instrumenty nie działają w tandemie.
Jak wyglądałby projekt ustawy o rolnictwie skoncentrowanym na zdrowiu?
Dostosowanie Ustawy o Gospodarstwach Rolnych do Wytycznych Żywieniowych wymagałoby ponownego zrównoważenia zachęt i priorytetów. Jako oficjalne krajowe ramy żywieniowe, Wytyczne mogą pomóc w ukierunkowaniu publicznych inwestycji na żywność i systemy, które najprawdopodobniej wspomogą zdrowie populacji. Poniższe kroki mogłyby pomóc w ukierunkowaniu systemu w tym kierunku:
- Przekierować dotacje na żywność bogatą w składniki odżywcze i minimalnie przetworzoną. Przekierować wsparcie finansowe na produkcję żywności bogatej w białko (takiej jak jaja, mięso i nabiał), a także warzyw i owoców. Pomogłoby to obniżyć ceny i zwiększyć dostęp do żywności najbardziej rekomendowanej w Wytycznych.
- Wspieraj mniejsze i średnie gospodarstwa rolne, w tym te stosujące praktyki regeneracyjne. Gospodarstwa te chętniej uprawiają różnorodne rośliny lub hodują zwierzęta w sposób zgodny z celami żywieniowymi i środowiskowymi. Metody regeneracyjne, takie jak uprawy okrywowe, wypas rotacyjny i ograniczone stosowanie środków chemicznych, mogą poprawić zdrowie gleby i bioróżnorodność, jednocześnie potencjalnie zwiększając gęstość odżywczą żywności, przyczyniając się do długoterminowej odporności i poprawy stanu zdrowia.
- Finansowanie badań i innowacji w zakresie rozwiązań opartych na prawdziwej żywności. Inwestycje publiczne od dawna priorytetowo traktują uprawy o wysokiej wydajności. Przekierowanie środków na badania na zrównoważone metody produkcji, przechowywania i dystrybucji zróżnicowanej, bogatej w składniki odżywcze żywności – w tym inwestycje w technologie po zbiorach i lokalne łańcuchy dostaw – mogłoby znacząco poprawić bezpieczeństwo żywnościowe i długoterminowy stan zdrowia.
Czy DGA ma wystarczający wpływ na politykę?
Wytyczne żywieniowe mają na celu informowanie o federalnych programach żywnościowych i żywieniowych – w tym o posiłkach szkolnych, Programie Uzupełniającej Pomocy Żywnościowej (SNAP) oraz Specjalnym Programie Uzupełniającej Pomocy Żywnościowej dla Kobiet, Niemowląt i Dzieci (WIC) – ale ich wpływ na politykę rolną był historycznie ograniczony. Przełożenie priorytetów żywieniowych na politykę rolną będzie wymagało czegoś więcej niż tylko dobrych intencji; będzie wymagało skoordynowanych działań między agencjami i szerszego uznania, że dieta odgrywa kluczową rolę w długoterminowym zdrowiu.
Jeśli Stany Zjednoczone poważnie myślą o poprawie zdrowia publicznego i ograniczeniu długoterminowych kosztów chorób przewlekłych, to politykę żywieniową i rolną należy traktować jako części tego samego systemu, a nie jako odrębne silosy.
Zdrowszy system żywnościowy jest możliwy
Naprawa systemu żywnościowego będzie wymagała czegoś więcej niż tylko wytycznych i dotacji. Będzie wymagała reorganizacji bodźców ekonomicznych, które kształtują każde ogniwo łańcucha żywnościowego. Zaczyna się to od ustawy rolnej.
Wykorzystując Wytyczne Żywieniowe jako mapę drogową, decydenci mają szansę stworzyć system żywnościowo-rolniczy, który priorytetowo traktuje odżywianie, zrównoważony rozwój i długoterminowy dobrostan – a nie tylko plony i zysk. Kolejna wersja ustawy o gospodarstwach rolnych może być punktem zwrotnym, jeśli zdecydujemy się ją uczynić.
