Dziennikarka śledcza Nina Teicholz od ponad 50 lat demonizuje tłuszcz. Zabiera nas z powrotem do początków tego, jak tłuszcz zapracował sobie na złą reputację i jak te błędne informacje zostały utrwalone przez społeczność naukową i politykę publiczną.
Początki mitu o niskiej zawartości tłuszczu
Podobnie jak wiele innych książek omawiających „mit o tym, że niska zawartość tłuszczu jest zdrowsza”, Nina śledzi jego korzenie w latach 50., kiedy kraj szukał winnych zawałów serca naszego zmarłego prezydenta Dwighta Eisenhowera. Dla nieznajomych: prezydent Eisenhower zaczął mieć publicznie znane zawały serca w 1955 r. Opinia publiczna martwiła się o swojego prezydenta, bohatera wojennego, a społeczność biznesowa była zaniepokojona 6% spadkiem na giełdzie po wiadomościach o śmierci prezydenta stan rozprzestrzenił się. Ponieważ zaniepokojona opinia publiczna i uwaga mediów skupiona na jego zdrowiu oraz pogarszającej się gospodarce (z powodu niepewności co do przywództwa kraju) zarówno naukowcy, jak i lekarze starali się znaleźć przyczynę jego zawałów serca. Niesławny obecnie dr Ancel Keys opracował badanie naukowe zatytułowane „Badanie siedmiu krajów”, w którym stwierdził, że znalazł potwierdzenie twierdzenia, że tłuszcze nasycone mają silną korelację z chorobami serca.
W badaniu Seven Countries Study zbadano siedem krajów, których populacja spożywała duże ilości tłuszczów w diecie i charakteryzowała się znaczną częstością występowania chorób serca. Zasadniczo dr Keys „wybierał według własnego uznania” swoją populację, aby służyła mu celowi, jakim było potwierdzenie swojej hipotezy. Zdecydował się wykluczyć kraje takie jak Holandia i Norwegia, których populacje spożywają znaczne ilości tłuszczu, a mimo to charakteryzują się niskim wskaźnikiem chorób serca. Natomiast w badaniu, które objęło 7 krajów europejskich, co najmniej zaskakujące było to, że pominięto zarówno Francję, jak i (zachodnie) Niemcy. Przypadkowo oba kraje stosują dietę wysokotłuszczową, a ryzyko chorób serca jest u nich niskie. Niezależnie od stronniczych i nienaukowych metod dr Keys opublikował swoje badanie, w którym twierdził, że winę za to ponosi tłuszcz. Niedługo potem nastąpił szał na niskotłuszczową dietę.
Wytyczne żywieniowe i ich wpływ
Na podstawie tego badania stworzono wytyczne żywieniowe promujące dietę niskotłuszczową. Ponieważ USDA i American Heart Association stoją teraz za standardami diety niskotłuszczowej, żywność w sklepach spożywczych zaczęła się zmieniać. Masło zastępowano margaryną, a smalec Crisco/olejem roślinnym. Marketing przejął kontrolę i reklamy zaczęły namawiać amerykańskiego konsumenta do kupowania i jedzenia o niskiej zawartości tłuszczu. W międzyczasie prezydentowi przepisano dietę niskotłuszczową i nadal miał ataki serca. Autorka Nina Teicholz w dalszym ciągu wskazuje na hipokryzję zaleceń realizowanych w oparciu nie tylko o badanie obserwacyjne, ale także o bardzo źle zaprojektowane badanie naukowe. A potem przychodzą wnioski z tego badania.
Liczba chorób serca, otyłości i cukrzycy nie spada. W rzeczywistości autor wskazuje, że robią coś zupełnie odwrotnego. Jak to możliwe, skoro zalecenia medyczne i dietetyczne dotyczące leczenia tych chorób obejmują przejście na dietę niskotłuszczową? Autor kwestionuje, w jaki sposób lekarze, naukowcy i rolnictwo mogą w dalszym ciągu odgrywać swoją rolę w pogłębianiu chorób poprzez promowanie wytycznych, które w żaden sposób ich nie ograniczają. Autorka jest więcej niż chętna do przedstawienia badań i zadawania pytań, ale pozwala czytelnikowi wyrobić sobie własne zdanie.
Ostatnie słowo
Ogólnie rzecz biorąc, jest to bardzo wnikliwa książka omawiająca historię naszego przejścia od diety umiarkowanie wysokotłuszczowej, opartej na tłuszczach pochodzenia zwierzęcego na dietę niskotłuszczową, oraz jej negatywny wpływ na populację. Nina dostarcza wyjaśnień, cytatów i wsparcia dla swoich poglądów (z których wiele pochodzi z bezstronnych, recenzowanych badań).
Jeśli będziesz miała okazję sięgnąć po jej książkę, Wielka gruba niespodzianka, nie będziesz zawiedziony. Być może nie zgodzisz się ze wszystkim, co ona mówi, ale jest ona bardzo dobrze napisana i przynajmniej zapewnia metodyczny wgląd w społeczność osób otyłych oraz wprowadzenie do recenzowanej nauki, która ją wspiera.
Aby dowiedzieć się więcej o tym, dlaczego „gruby” nie powoduje, że jesteś „gruby”, przeczytaj ten artykuł.
