ΚΑΡΚΙΝΟΣ

Κετογονική δίαιτα πολύ χαμηλών υδατανθράκων σε γυναίκες με καρκίνο του ενδομητρίου και υπερβολικό βάρος που δεν έχουν λάβει προηγούμενη θεραπεία: Μια τυχαιοποιημένη μελέτη σκοπιμότητας

Ο καρκίνος του ενδομητρίου σχετίζεται έντονα με την παχυσαρκία, την αντίσταση στην ινσουλίνη και την υπερινσουλιναιμία. Περισσότερο από το 90% των όγκων του ενδομητρίου περιέχουν αλλοιώσεις στην οδό σηματοδότησης PI3K, η οποία προάγει την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων και μπορεί να ενεργοποιηθεί από την ινσουλίνη και τον ινσουλινοειδή αυξητικό παράγοντα-1 (IGF-1). Επειδή οι κετογονικές δίαιτες πολύ χαμηλών υδατανθράκων (VLCDs) μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα επίπεδα ινσουλίνης στην κυκλοφορία, οι ερευνητές διερεύνησαν εάν μια κετογονική δίαιτα θα μπορούσε να εφαρμοστεί με ασφάλεια σε γυναίκες με νεοδιαγνωσμένο καρκίνο του ενδομητρίου και εάν θα μπορούσε να επηρεάσει τους μεταβολικούς και τους σχετιζόμενους με τον όγκο βιοδείκτες.

Αυτή η πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη δοκιμή σκοπιμότητας περιελάμβανε 19 γυναίκες με υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία και καρκίνο του ενδομητρίου που δεν είχε λάβει προηγούμενη θεραπεία. Οι συμμετέχουσες τυχαιοποιήθηκαν 2:1 είτε σε ένα VLCD είτε στη συνήθη διατροφή τους κατά τη διάρκεια του διαστήματος 3-4 εβδομάδων μεταξύ της διάγνωσης και της χειρουργικής θεραπείας.

Δεκαπέντε γυναίκες ολοκλήρωσαν τη μελέτη. Η ομάδα VLCD έλαβε εξατομικευμένα, ευκαλορικά παρασκευασμένα γεύματα, σχεδιασμένα να παρέχουν περίπου το 87% των θερμίδων από λίπος, 9% από πρωτεΐνες και 6% από υδατάνθρακες. Οι συμμετέχουσες κατανάλωναν τη δίαιτα για κατά μέσο όρο 26 ημέρες και συναντιόντουσαν εβδομαδιαίως με έναν διαιτολόγο της μελέτης. Η συμμόρφωση αξιολογήθηκε μέσω της ολοκλήρωσης των γευμάτων και μετρήσεων του β-υδροξυβουτυρικού (BHB) στο αίμα.

Αποτελέσματα/Βασικά ευρήματα

Σκοπιμότητα και ανοχή:

• Οι συμμετέχοντες κατανάλωσαν το 91 ± 4% των παρεχόμενων γευμάτων.
• Η συνολική αποχώρηση ήταν 21%, κάτω από το προκαθορισμένο όριο σκοπιμότητας.
• Κανένας συμμετέχων δεν αποσύρθηκε λόγω αδυναμίας τήρησης της δίαιτας.
• Δεν παρατηρήθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες βαθμού 3 ή 4.

Διατροφική κέτωση:

• Όλοι οι συμμετέχοντες με VLCD ανέπτυξαν ουρικές κετόνες εντός 3-4 ημερών.
• Η μέση τιμή BHB στο πλάσμα έφτασε περίπου τα 1.9 mmol/L κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας και παρέμεινε αυξημένη καθ’ όλη τη διάρκεια της παρέμβασης.

Σωματικό βάρος και μεταβολικά αποτελέσματα:

• Το σωματικό βάρος μειώθηκε κατά 5.5 ± 0.8%.
• Η γλυκόζη νηστείας μειώθηκε κατά 22 ± 6%.
• Η ινσουλίνη νηστείας μειώθηκε κατά 60 ± 4%.
• Η HbA1c, το C-πεπτίδιο, ο IGF-1 και η λεπτίνη μειώθηκαν επίσης.

Αποτελέσματα λιπιδίων:

• Η συνολική χοληστερόλη αυξήθηκε κατά 6 ± 3%.
• Η LDL χοληστερόλη αυξήθηκε κατά 18 ± 9%.
• Τα τριγλυκερίδια τείνουν να μειώνονται.
• Η HDL χοληστερόλη παρέμεινε αμετάβλητη.

Σηματοδότηση όγκου και ανοσολογικοί δείκτες:

• Η σηματοδότηση PI3K του όγκου (p-AKT) μειώθηκε σημαντικά στην ομάδα VLCD.
• Η αλληλούχιση RNA έδειξε εμπλουτισμό της οξειδωτικής φωσφορυλίωσης, του μεταβολισμού των λιπαρών οξέων και των οδών απόκρισης στην ιντερφερόνη-α.
• Οι αναλύσεις γονιδιακής έκφρασης υπέδειξαν αυξημένη δραστηριότητα των CD8⁺ Τ-κυττάρων.
• Η ανοσοϊστοχημεία επιβεβαίωσε μεγαλύτερη διήθηση CD8⁺ Τ-κυττάρων στο περιθώριο του όγκου.

Οι συγγραφείς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μια κετογονική δίαιτα με πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες ήταν εφικτή, ασφαλής και εξαιρετικά αποτελεσματική στη μείωση της ινσουλίνης σε γυναίκες με καρκίνο του ενδομητρίου. Η παρέμβαση προκάλεσε επίσης μετρήσιμες αλλαγές στην σηματοδότηση του όγκου και στις ανοσολογικές οδούς μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, επειδή επρόκειτο για μια μικρή μελέτη σκοπιμότητας με σύντομη περίοδο παρέμβασης, τα ευρήματα θα πρέπει να θεωρηθούν προκαταρκτικά και να δημιουργούν υποθέσεις. Απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές για να προσδιοριστεί εάν αυτές οι μεταβολικές και ανοσολογικές αλλαγές μεταφράζονται σε βελτιωμένα αποτελέσματα για τον καρκίνο.